Tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà

Thứ ba - 31/03/2026 03:51

Ngày 30-3-2026, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính ký ban hành Chỉ thị số 10/CT-TTg về việc tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà.

Năm 2026 là năm đầu triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026 - 2030 với mục tiêu tăng trưởng ở mức hai con số, đặt ra yêu cầu rất lớn đối với bảo đảm cung ứng điện, nhất là phát triển các nguồn điện nền và năng lượng sạch trong nước. Trong khi đó, thị trường năng lượng quốc tế tiếp tục diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nhiều rủi ro, tác động trực tiếp đến an ninh năng lượng quốc gia, nếu không kịp thời có các giải pháp đồng bộ, quyết liệt và hiệu quả, nguy cơ mất cân đối cung – cầu điện có thể xảy ra, đặc biệt trong giai đoạn 2026 - 2028.
Do đó, việc triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp quản lý nhu cầu và sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả trên phạm vi toàn quốc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần giảm phụ tải đỉnh, nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống điện, giảm áp lực đầu tư nguồn điện mới. Đồng thời, phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng phù hợp sẽ bổ sung nguồn điện tại chỗ, tăng cường tính linh hoạt của hệ thống điện, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Các giải pháp này phải được tổ chức thực hiện quyết liệt ngay từ năm 2026, gắn với trách nhiệm cụ thể của từng bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp.

Chỉ thị nêu rõ đối với Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố:
- Khẩn trương xây dựng, ban hành và triển khai Kế hoạch tiết kiệm điện năm 2026 tại địa phương. Xác định rõ mục tiêu tiết kiệm điện, chỉ tiêu giảm phụ tải đỉnh và mục tiêu phát triển điện mặt trời mái nhà (ĐMTMN); phân bổ chỉ tiêu cụ thể đến từng sở, ngành, địa phương cấp xã và các nhóm khách hàng sử dụng điện.
- Chỉ đạo triển khai đồng bộ các giải pháp tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng về sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả; tăng cường tuyên truyền đối với các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, các khách hàng tiêu thụ điện lớn trong việc thực hiện tiết kiệm điện và tham gia các chương trình quản lý phụ tải điện.
- Đẩy mạnh triển khai hệ thống chiếu sáng thông minh tại các đô thị lớn.
- Chỉ đạo, giám sát các Công ty Điện lực trong thực hiện việc cung cấp điện theo kế hoạch đã được phê duyệt, đặc biệt khi có khả năng xảy ra tình trạng mất cân đối cung - cầu trong các tháng nắng nóng cao điểm và mùa khô.
- Tăng cường kiểm tra, giám sát tình hình sử dụng điện đối với các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm. Đẩy mạnh công tác kiểm tra, thanh tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định hiện hành về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
- Ban hành và triển khai kế hoạch phát triển ĐMTMN theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh và Kế hoạch thực hiện Quy hoạch điện VIII điều chỉnh; thực hiện tốt, hiệu quả các nhiệm vụ, trách nhiệm, thẩm quyền quy định tại Nghị định số 58/2025/NĐ-CP ngày 03-3-2025 của Chính phủ trong việc đăng ký phát triển, lắp đặt, vận hành nguồn ĐMTMN.
- Công bố công khai quy trình, thủ tục, đầu mối tiếp nhận và giải quyết các nội dung thuộc thẩm quyền; tổ chức thực hiện đúng, đầy đủ và đơn giản hóa thủ tục hành chính trong khuôn khổ quy định của pháp luật, không ban hành hoặc áp dụng các điều kiện, thủ tục ngoài quy định.
- Xây dựng chương trình tuyên truyền, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp tham gia lắp đặt ĐMTMN; phấn đấu đạt mục tiêu có khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình tại địa phương lắp đặt, sử dụng ĐMTMN; hoặc phấn đấu tổng công suất phát triển đạt 20% công suất lắp đặt ĐMTMN trong kế hoạch phát triển ĐMTMN, giai đoạn 2026 - 2030 của địa phương. Báo cáo Bộ Công Thương về tình hình phát triển ĐMTMN tại địa phương theo quy định.

- Vận động các khách hàng sử dụng điện lớn tham gia chương trình điều chỉnh phụ tải; huy động nguồn điện dự phòng tại chỗ khi hệ thống điện có nguy cơ thiếu hụt công suất.
- Chỉ đạo các cơ quan, đơn vị thuộc phạm vi quản lý thực hiện nghiêm các giải pháp tiết kiệm điện và quản lý nhu cầu sử dụng điện, lắp đặt ĐMTMN, kết hợp BESS, huy động nguồn điện dự phòng. Đưa kết quả thực hiện vào tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu; chịu trách nhiệm trước chủ tịch UBND tỉnh, thành phố và Thủ tướng Chính phủ nếu không đạt mục tiêu được giao.
- Nghiên cứu, báo cáo Hội đồng nhân dân cấp tỉnh kịp thời ban hành chính sách hỗ trợ cho hộ gia đình lắp đặt ĐMTMN và hệ thống lưu trữ điện theo thẩm quyền quy định tại khoản 2 Điều 22 Luật Điện lực năm 2024; hoàn thành trong tháng 5 năm 2026.
Thủ tướng giao Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành và địa phương theo dõi, đôn đốc và tổng hợp tình hình thực hiện; kịp thời báo cáo Thủ tướng Chính phủ để chỉ đạo điều hành phù hợp với tình hình thực tế cung ứng điện.
Các bộ, ban, ngành, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, các Tập đoàn, Tổng Công ty nhà nước căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao xây dựng kế hoạch và tổ chức triển khai các giải pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; chịu trách nhiệm trước Thủ tướng Chính phủ về kết quả, mục tiêu thực hiện trong phạm vi quản lý. Trong quá trình thực hiện, nếu có khó khăn, vướng mắc, các bộ, ngành và địa phương kịp thời báo cáo Thủ tướng Chính phủ để xem xét, chỉ đạo./.

Tác giả bài viết: Ngọc Dung