Bộ trưởng Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư số 26/2026/TT-BTC nhằm quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị định số 73/2026/NĐ-CP ngày 10/3/2026 của Chính phủ về thực hiện Luật Ngân sách nhà nước. Đây là văn bản quan trọng góp phần hoàn thiện cơ chế quản lý ngân sách, bảo đảm tính minh bạch, hiệu quả và thống nhất trong tổ chức thực hiện từ trung ương đến địa phương.
Thông tư tập trung hướng dẫn cụ thể nhiều nội dung trọng yếu được quy định tại Nghị định số 73/2026/NĐ-CP, bao gồm tổ chức thu ngân sách nhà nước, thu qua ủy nhiệm thu, hoàn trả các khoản thu và tiếp nhận viện trợ vào ngân sách. Đồng thời, văn bản cũng quy định rõ quy trình, thủ tục và hồ sơ thanh toán đối với các nhiệm vụ chi từ nguồn vốn vay, viện trợ nước ngoài, chi dự trữ quốc gia và chi đầu tư phát triển từ nguồn vốn đầu tư công.
Bên cạnh đó, Thông tư cũng đề cập đến việc mở và sử dụng tài khoản tại Kho bạc Nhà nước; hạch toán kế toán và nhập dữ liệu dự toán trên hệ thống thông tin quản lý ngân sách và kho bạc. Đối với những nội dung chuyên sâu như kế toán thu, chi ngân sách hoặc tổ chức thực hiện công tác kế toán ngân sách nhà nước, Bộ Tài chính sẽ ban hành hướng dẫn riêng hoặc phối hợp với các cơ quan liên quan để đảm bảo triển khai đồng bộ.
Một điểm đáng chú ý của Thông tư là hướng dẫn chi tiết về phân cấp nguồn thu và nhiệm vụ chi giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương; xác định số bổ sung từ ngân sách cấp trên cho ngân sách cấp dưới; lập, chấp hành, kế toán và quyết toán ngân sách nhà nước hằng năm. Đồng thời, Thông tư cũng quy định cụ thể về hoạt động tài chính ở cấp xã và yêu cầu tăng cường công khai ngân sách.
Về công khai ngân sách cấp xã, Thông tư nêu rõ các nội dung cần công khai ở từng giai đoạn. Cụ thể, khi trình Hội đồng nhân dân cấp xã, phải công khai đầy đủ thuyết minh dự toán và số liệu dự toán ngân sách, trong đó nêu rõ căn cứ xây dựng dự toán thu, nhiệm vụ chi, các mục tiêu, chương trình quan trọng cũng như các giải pháp huy động nguồn thu. Sau khi được quyết định, dự toán ngân sách cấp xã tiếp tục được công khai với các chỉ tiêu cân đối thu – chi, các khoản bổ sung từ ngân sách cấp tỉnh và chi tiết chi theo từng lĩnh vực, cơ quan, đơn vị.
Thông tư cũng quy định việc công khai tình hình thực hiện dự toán ngân sách theo định kỳ 3 tháng, 6 tháng, 9 tháng và cả năm, qua đó đánh giá cân đối ngân sách, tình hình thu và chi theo từng lĩnh vực. Đối với quyết toán ngân sách, các số liệu và thuyết minh kết quả thu – chi sau khi được Hội đồng nhân dân phê chuẩn cũng phải được công khai đầy đủ, rõ ràng.
Đặc biệt, Thông tư yêu cầu công khai các khoản hỗ trợ trực tiếp từ ngân sách nhà nước cho người dân trên địa bàn. Nội dung công khai bao gồm các chính sách hỗ trợ thường xuyên như trợ cấp người có công với cách mạng, hỗ trợ người nghèo, cứu trợ xã hội, cũng như các khoản hỗ trợ đột xuất như khắc phục thiên tai, dịch bệnh, cứu đói hay thăm hỏi dịp lễ, tết. Đồng thời, quy trình xét duyệt, chi trả và kết quả thực hiện cũng phải được công khai theo mẫu biểu quy định.
Việc ban hành Thông tư 26/2026/TT-BTC được kỳ vọng sẽ nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và hiệu quả quản lý ngân sách nhà nước, đặc biệt ở cấp cơ sở, qua đó góp phần củng cố niềm tin của người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.