NGUYỄN NGỌC LƯƠNG
Phó trưởng Ban Văn hóa - Xã Hội
Hội đồng nhân dân thành phố Đồng Nai
Lễ thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh là danh tướng đời chúa Nguyễn Phúc Chu, ông tên thật là Nguyễn Hữu Kính. Ông sinh năm Canh dần (1650) tại thôn Phước Long, xã Chương Tính, huyện Phong Lộc, tỉnh Quảng Bình. Ông mất năm Canh thìn (1700) tại Rạch Gầm (Tiền Giang), hưởng thọ 50 tuổi.
Mùa xuân năm Mậu Dần 1698, Chúa Nguyễn Phúc Chu cử Nguyễn Hữu Cảnh làm Thống suất vào Nam kinh lược. Theo đường thủy thuyền của Nguyễn Hữu Cảnh ngược dòng Đồng Nai đến ở tại Cù Lao Phố (Biên Hòa - Đồng Nai). Ông cho đặt bản doanh tại Cù Lao Phố, tìm hiểu vùng đất mênh mông nhưng toàn sình lầy, rừng rậm, cư dân vắng vẻ, đời sống khó khăn, nghèo nàn. Ông đã vạch ra kế sách chiêu mộ lưu dân, khai hoang, ổn định cuộc sống. Cuộc sống của cư dân nhanh chóng ổn định và phát triển. Tổ chức bộ máy chính quyền từ cấp dinh, trấn cho đến các thôn, xã được thống nhất, nhà nước quản lý đất đai, hộ khẩu, thu thuế và trưng thu các nguồn lợi tự nhiên. Bằng tầm nhìn chiến lược của Nguyễn Hữu Cảnh, băng khối óc, đôi bàn tay, mồ hôi, nước mắt và xương máu của Nhân dân đã biến miền đất hoang sơ thành đồng ruộng phì nhiêu, phố phường ngày càng phồn thịnh. Năm 1700 do lâm trọng bệnh ông mất tại Tiền Giang và được an táng tại Cù Lao Phố, Biên Hòa - Đồng Nai, năm 1802 cải táng về quê tại Quảng Bình.
Lễ thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh là danh tướng kiệt xuất của dân tộc, là bậc tiên phong trong công cuộc mở mang đất phương nam. Ông xứng đáng được Nhân dân sùng kính và ngưỡng vọng. Các vua nhà Nguyễn sau này đều sắc phong cho ông làm Thượng đẳng thần với các mỹ từ hiển hách như: Đời vua Minh Mạng ban các từ “Thác Cảnh Uy Viễn Chiêu Ứng”, đời vua Thiệu Trị ban thêm các từ “Thành Cảm” và “Hiển Linh”, đời vua Tự Đức ban thêm các từ “Trác Vĩ”.
Lãnh đạo Ban Văn hóa – Xã hội làm việc với đại diện Sở Xây dựng về việc đổi tên đường Hương lộ 2
thành Đại lộ Nguyễn Hữu Cảnh
Ngày 15/5/2026, Hội đồng nhân dân thành phố Đồng Nai đã thông qua Nghị quyết đặt tên Đại lộ Nguyễn Hữu Cảnh có điểm đầu tiếp giáp Quốc lộ 51 và điểm cuối tiếp giáp đường cao tốc thành phố Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây với chiều rộng 60 m, chiều dài 15,5 km đi qua 02 phường Long Hưng, Tam Phước và xã An Phước. Đại lộ chạy dọc theo Sông Đồng Nai, đi qua nhiều khu dân cư hiện hữu với cảnh quan sầm uất nhưng đầy thơ mộng của dòng sông Đồng Nai.
Dự án xây dựng Đại lộ Nguyễn Hữu Cảnh là một trong những công trình hạ tầng đô thị trọng điểm của thành phố Đồng Nai, có vai trò quan trọng trong việc hoàn thiện mạng lưới giao thông đô thị. Việc đầu tư tuyến đường này góp phần hình thành trục giao thông chiến lược, đồng bộ, hiện đại, gắn với phát triển không gian đô thị dọc tuyến. Khi hoàn thành, tuyến đường sẽ mở ra hướng lưu thông mới, giảm áp lực giao thông cho Quốc lộ 51, đặc biệt là đoạn từ nút giao ngã tư Vũng Tàu đến cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây. Đồng thời công trình sẽ tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, thương mại, dịch vụ và du lịch, nâng cao chất lượng cuộc sống và diện mạo đô thị trung tâm của thành phố Đồng Nai.
Quá trình xây dựng hồ sơ Nghị quyết đặt tên Đại lộ Nguyễn Hữu Cảnh được thực hiện công phu, chặt chẽ, bảo đảm tính khoa học và phù hợp thực tiễn. Hội đồng tư vấn đặt tên đường của thành phố đã họp, phân tích các góc độ pháp lý, về tầm vóc của danh nhân Nguyễn Hữu Cảnh đối với đại lộ đầu tiên của thành phố, về cảnh quan đô thị của đại lộ và nhiều góc độ khác. Các đại biểu Hội đồng nhân dân thành phố cũng đã thảo luận và thống nhất cao với việc chọn Lễ Thành Hầu Nguyễn Hữu Cảnh để đặt tên cho Đại lộ này.
Đại lộ Nguyễn Hữu Cảnh nhìn từ trên cao
Hiện nay, trên địa bàn thành phố Đồng Nai đã có nhiều công trình tưởng niệm Lễ Thành Hầu Nguyễn Hữu Cảnh. Tiêu biểu là đền thờ Thượng đẳng thần Nguyễn Hữu Cảnh tọa lạc phường Trấn Biên. Hằng năm, vào ngày 15 và 16 tháng 5 âm lịch lễ giỗ Lễ Thành Hầu được tổ chức long trọng, thu hút hàng ngàn người từ khắp nơi về chiêm bái và dự lễ. Đặc biệt, nhân dịp tỉnh Đồng Nai được thành lập và trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, “ngày 12 tháng 3” đang được thành phố lấy ý kiến để chọn là ngày truyền thống của thành phố Đồng Nai. Ngày này được xác định là dấu mốc lịch sử gắn với thời điểm Thống suất Nguyễn Hữu Cảnh kinh lược vùng đất Biên Hòa - Trấn Biên.
Cùng với các công trình và sự kiện lịch sử nêu trên, việc đặt tên đại lộ mang tên danh nhân Nguyễn Hữu Cảnh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong những ngày đầu tiên Đồng Nai lên thành phố trực thuộc trung ương có ý chính trị, lịch sử và văn hoá sâu sắc. Đây không chỉ là sự tôn vinh các thế hệ đi trước, việc đặt tên Đại lộ Nguyễn Hữu Cảnh của Hội đồng nhân dân thành phố, một lần nữa thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ người trồng cây, tri ân các bậc tiền nhân đã có công dựng nước và giữ nước của Nhân dân ta. Công trình đại lộ Nguyễn Hữu Cảnh là sự tôn vinh những công lao, đóng góp to lớn của Danh nhân Nguyễn Hữu Cảnh người có công định danh 02 vùng đất Trấn Biên, Phiên Trấn cũng như giữ vững bờ cõi đất nước và có ý nghĩa giáo dục truyền thống lịch sử - văn hóa dân tộc, lòng yêu nước, tinh thần cống hiến, phụng sự Tổ quốc, sẵn sàng hy sinh vì hạnh phúc của Nhân dân và sự phồn vinh của đất nước cho muôn đời sau.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Di sản Văn hóa phi vật thể vùng đất Biên Hòa - Đồng Nai (Tập 1), 2025, Nhà Xuất bản Đồng Nai, Tiến sỹ Nguyễn Hồng Ân chủ biên.
2. Hồ sơ xây dựng Nghị quyết đặt tên Đại lộ Nguyễn Hữu Cảnh của Hồi đồng nhân dân thành phố Đồng Nai.
3. Tài liệu triển khai lấy ý kiến nhân dân về Ngày truyền thống thành phố Đồng Nai của Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy.
4. Hội nghị bồi dưỡng kỹ năng hoạt động của đại biểu HĐND các cấp TP Đồng Nai, Sáng ngày...
3. Hội nghị bồi dưỡng kỹ năng hoạt động của đại biểu HĐND các cấp TP Đồng Nai, sáng ngày 30/5/2026
2. Hội nghị bồi dưỡng kỹ năng hoạt động của đại biểu HĐND các cấp thành phố Đồng Nai - Chiều ngày...
1. Hội nghị bồi dưỡng kỹ năng hoạt động của đại biểu HĐND các cấp thành phố Đồng Nai - Sáng ngày...
Phòng chống các hành vi lừa đảo trên mạng - Clicking
Chương trình hành động của ứng cử viên Nguyễn Thị Bình